Bleiburg

Chorwacja 1999 123′
Reżyser: Jakov Sedlar
Zdjęcia: Igor Sunara
Montaż: Zdravko Borko, Ivica Drnic
Produkcja: Croatia Film, HRT

Obraz Sedlara to produkt epoki “późnego Tudjmana” – zrealizowany został za państwowe pieniądze na podstawie książki o tym samym tytule autorstwa Ivana Aralica, który czynnie popierał reżim Tudjmana i był członkiem jego partii. Film opowiada o masakrze w Bleiburgu: tydzień po zakończeniu drugiej wojny światowej, komunistyczni partyzanci wymordowali do dziś nieustaloną liczbę Ustaszy – żołnierzy faszystowskiego chorwackiego rządu oraz towarzyszących im cywili, którzy usiłowali przedostać się do Brytyjskiej Strefy Okupacyjnej. Film przedstawia opisywane wydarzenia z nowej – nacjonalistycznej perspektywy, unieważniając obowiązującą dotąd w Jugosławii wersję komunistów. Wszystko w tym filmie przedstawione jest odwrotnie niż było przestawione dotąd: Ustasze są dobrzy, natomiast komuniści to ludzie pozbawieni moralności – brudni I prymitywni z upodobaniem gwałcą niewinne chorwackie dziewczęta. Koniec faszystowskiego reżimu jest tu przedstawiony w kategoriach kolektywnej narodowej tragedii. Celem filmu jest nadanie ludzkiego oblicza Ustaszom: większość bohaterów to cywile lub “dobrzy Ustasze”, których jedynym grzechem było to, że kochali swoją ojczyznę.
„Četverored” to część dyskursu, którego celem miało być napisanie na nowo historii Jugosławii z perspektywy chorwackiego nacjonalizmu, który nie miał prawa bytu w komunistycznym państwie. Nowe władze niezbyt fortunnie zdecydowały się “przeoczyć” faszystowski charakter ówczesnej Chorwacji, która ma być tu wzorem niezależnego państwa. Co więcej, w użycie z powrotem weszły niektóre stare symbole… Ten film może być modelowym przykładem nacjonalistycznie motywowanej manipulacji przeszłością – przede wszystkim tą związaną z drugą wojną światową na Bałkanach. (dp)

Filmografia:
2011 Caffe Auschwitz
2006 Searching for Orson
2004 The Soccer Academy
2002 Alka
1997 Tudjman
1995 Gospa
1991 Jugoslavenska Armija pomaze srpski terorizam
1989 Hrvatski Bozic

Projekcje:

17 XII, sobota 20.00 Kino.Lab